Quy trình lập hồ sơ đề xuất cấp độ có thể tổ chức thành 5 bước: rà hiện trạng → chốt phạm vi và cấp độ sơ bộ → soạn hồ sơ → rà chéo → trình và xử lý góp ý. Mỗi bước phải có đầu ra, người xác nhận và phiên bản. Đây là cách làm thực tế; thủ tục pháp lý phụ thuộc Nghị định 331/2026/NĐ-CP và tình trạng hệ thống.
Đọc nhanh: Nghị định 331/2026 phân biệt hệ thống xây mới, mở rộng, nâng cấp (Điều 19) với hệ thống đang vận hành (Điều 20). Hồ sơ theo Điều 21–22; thẩm quyền Điều 18; thẩm định, phê duyệt Điều 23–24. Không áp dụng một tuyến nộp chung cho mọi cấp.
Bài này tập trung vào cách tổ chức công việc từ đầu vào đến bản trình. Nếu cần tra thành phần tài liệu, xem hồ sơ đề xuất cấp độ là gì; nếu cần bố cục để soạn, xem mẫu cấu trúc hồ sơ. Phần xác định cấp độ và phần thẩm định được trình bày ở các hướng dẫn riêng.
Bản đồ quy trình 5 bước
| Bước | Đầu vào | Đầu ra | Ai xác nhận |
|---|---|---|---|
| 1. Rà hiện trạng | Tài sản, sơ đồ, dữ liệu | Danh mục hiện trạng đúng thực tế | Kỹ thuật/vận hành |
| 2. Chốt đề xuất | Phạm vi, rủi ro, nghiệp vụ | Cấp độ sơ bộ có căn cứ | Chủ quản/nghiệp vụ |
| 3. Soạn hồ sơ | Dữ liệu thống nhất | Thuyết minh và phương án theo Điều 21 | Đầu mối hồ sơ |
| 4. Rà chéo | Hồ sơ và bằng chứng | Danh sách sai lệch có chủ xử lý | Kỹ thuật, chủ quản |
| 5. Trình và phản hồi | Bản đã xác nhận | Bản nộp, góp ý, bản hoàn thiện | Đầu mối trình |
Năm bước này là cách tổ chức công việc nội bộ, không phải nguyên văn quy trình pháp luật. Nghị định 331/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 19/08/2026. Một số hệ thống xây dựng trước 01/07/2026 thuộc diện chuyển tiếp Điều 39; cần kiểm tra điều kiện thực tế. Các tài liệu như Nghị định 85/2016/NĐ-CP và Thông tư 12/2022/TT-BTTTT phải được xem trong đúng phạm vi cũ và chuyển tiếp.
Bước 1: Rà hiện trạng và thống nhất đầu vào
Kỹ thuật và nghiệp vụ cần xác nhận một bộ thông tin đúng với hệ thống đang chạy. Bản bàn giao cũ không còn đủ khi tên miền, hạ tầng hoặc dữ liệu đã thay đổi.
- Liệt kê ứng dụng, máy chủ, dữ liệu, API, tên miền và dịch vụ thuê ngoài.
- Xác định loại dữ liệu, luồng kết nối, người có quyền truy cập.
- Đối chiếu sơ đồ với cấu hình thực tế và các nhà cung cấp.
- Ghi tình trạng sao lưu, giám sát, phân quyền và xử lý sự cố.
- Đặt người chịu trách nhiệm, ngày kiểm tra và số phiên bản.
Đầu ra: danh mục tài sản và sơ đồ hiện trạng có người xác nhận. Nếu thiếu thành phần quan trọng, chưa kết luận phạm vi.
Bước 2: Chốt phạm vi và cấp độ đề xuất sơ bộ
Đối chiếu Điều 7–15 Nghị định 331/2026 theo chức năng, loại thông tin và rủi ro. Nếu đáp ứng nhiều tiêu chí cấp độ, chọn cấp cao nhất; không tách hệ thống hình thức để hạ cấp theo Điều 8. Kết quả là đề xuất sơ bộ, chưa phải cấp độ đã được phê duyệt.
| Cần chốt | Câu hỏi kiểm tra | Đầu ra |
|---|---|---|
| Ranh giới hệ thống | Tài sản và kết nối nào nằm trong phạm vi? | Sơ đồ và danh mục phạm vi |
| Dữ liệu | Dữ liệu nào được xử lý; hậu quả nếu bị lộ, sửa hoặc mất? | Bảng loại dữ liệu và mức ảnh hưởng |
| Người dùng | Ai sử dụng, ai quản trị, ai nhận dịch vụ? | Danh sách vai trò và quyền chính |
| Cấp độ sơ bộ | Chuỗi căn cứ nào dẫn tới cấp độ đề xuất? | Thuyết minh có thể kiểm tra |
Không chọn cấp độ trước rồi viết lý do ngược lại. Nếu thiếu dữ liệu, ghi rõ điều phải xác minh. Xem hướng dẫn xác định cấp độ an toàn thông tin.
Bước 3: Soạn hồ sơ theo Điều 21–22
Theo Điều 21, hồ sơ có mô tả tổng quan, tài liệu thiết kế, thuyết minh cấp độ và phương án bảo vệ. Tài liệu thiết kế của hệ thống mới khác hệ thống đang vận hành; cấp 4–5 cần thêm ý kiến chuyên môn. Điều 22 yêu cầu thuyết minh phương án bảo vệ phù hợp cấp độ, không chỉ liệt kê sản phẩm.
- Dùng một tên hệ thống và một bộ dữ liệu thống nhất.
- Gắn phiên bản cho sơ đồ, thiết kế; chọn tài liệu theo tình trạng hệ thống.
- Giải thích cấp độ bằng điều khoản và dữ liệu thực tế.
- Phân biệt kiểm soát đã triển khai, đang triển khai, chưa đáp ứng.
Nếu phát hiện khoảng trống kỹ thuật, nên ghi đúng hiện trạng và lập kế hoạch xử lý. Với hệ thống cần bổ sung nhiều lớp bảo vệ, có thể tham khảo kiến trúc bảo mật hệ thống cấp độ 2–3.
Bước 4: Rà chéo hồ sơ với hệ thống thực tế
Kỹ thuật, nghiệp vụ và người có quyền xác nhận rà các điểm khác biệt giữa hồ sơ và cấu hình thật. Đây là kiểm soát nội bộ, không thay thủ tục thẩm định chính thức.
| Nhóm kiểm tra | Điều kiện đạt |
|---|---|
| Phạm vi | Sơ đồ và danh mục đúng với hệ thống hiện tại |
| Dữ liệu | Loại dữ liệu, luồng xử lý và mức ảnh hưởng được mô tả đủ |
| Cấp độ | Căn cứ đi từ chức năng và hậu quả thực tế |
| Phương án ATTT | Biện pháp khớp với kiến trúc và trạng thái triển khai |
| Bằng chứng | Tài liệu, cấu hình, nhật ký hoặc biên bản có thể truy xuất |
Mỗi sai lệch ghi phần tài liệu – người sửa – hạn – người kiểm tra lại. Nếu thay đổi phạm vi hoặc cấp độ, cập nhật tất cả nội dung liên quan.
Bước 5: Trình đúng đầu mối, theo dõi thẩm định và phê duyệt
Theo Điều 18–20 Nghị định 331/2026, với hệ thống đang vận hành: đơn vị vận hành lập hồ sơ; cấp 1–2 do đơn vị chuyên trách an ninh mạng của chủ quản thẩm định, phê duyệt; cấp 3 do đơn vị chuyên trách thẩm định, chủ quản phê duyệt. Cấp 4–5 có tuyến thẩm định chuyên ngành và ý kiến chuyên môn theo quy định. Nếu hệ thống xây mới, nâng cấp hoặc thuê dịch vụ, xem Điều 19 để lồng ghép vào hồ sơ dự án. Không mặc định mọi hồ sơ gửi cùng một cơ quan.
- Chọn đúng đơn vị tiếp nhận, thẩm quyền và mẫu văn bản trong Phụ lục Nghị định 331/2026 (Mẫu 01–08).
- Lưu bản nộp, ngày gửi, người tiếp nhận và số phiên bản.
- Theo dõi góp ý, phần sửa, chủ xử lý, người xác nhận.
- Lưu bản đã được phê duyệt theo thủ tục đúng thẩm quyền.
- Chuyển yêu cầu bảo vệ còn thiếu sang kế hoạch có người chịu trách nhiệm.
Theo Điều 23–24, thời hạn phản hồi hồ sơ chưa hợp lệ tối đa 5 ngày làm việc từ khi nhận; thẩm định cấp 3 tối đa 15 ngày làm việc, cấp 4–5 tối đa 25 ngày làm việc tính từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ; xử lý phê duyệt tối đa 7 ngày làm việc từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Đây là thời hạn từng khâu, không phải tổng thời gian làm hồ sơ; không áp mốc thẩm định cấp 3–5 cho cấp 1–2. Xem riêng bài thẩm định và phê duyệt.
Checklist rà chéo trước khi nộp
- Phạm vi, tên hệ thống và chủ quản thống nhất.
- Sơ đồ, tài liệu thiết kế đúng hiện trạng hoặc kế hoạch đầu tư.
- Thuyết minh có căn cứ cấp độ và bằng chứng.
- Phương án bảo vệ phân biệt hiện trạng với phần còn thiếu.
- Bổ sung ý kiến chuyên môn khi thuộc cấp 4–5.
- Chọn đúng mẫu, chữ ký, tuyến thẩm định và phê duyệt.
Những lỗi thường làm hồ sơ chậm
- Chưa chốt phạm vi, thiếu căn cứ cấp độ hoặc hồ sơ chưa đủ thành phần.
- Sơ đồ, dữ liệu và tài liệu thiết kế không đúng hiện trạng.
- Chưa thống nhất trách nhiệm nhà cung cấp hoặc đầu mối xác nhận.
- Gửi sai tuyến thẩm định; thiếu quản lý phiên bản và góp ý.
Không cam kết thời gian chuẩn bị cố định khi chưa kiểm tra đầu vào. Mốc xử lý từ khi đủ hồ sơ hợp lệ không bao gồm rà tài sản, sửa tài liệu, khắc phục kỹ thuật. Xem hồ sơ cấp độ 2 mất bao lâu.
Khi nào nên thuê hỗ trợ?
Có thể cân nhắc hỗ trợ khi hệ thống do nhiều bên vận hành, tài liệu không còn cập nhật, nội bộ thiếu người nối nghiệp vụ với kỹ thuật hoặc vừa phải hoàn thiện hồ sơ vừa phải khắc phục khoảng trống bảo mật. Phạm vi thuê cần ghi rõ đầu ra, số vòng góp ý, trách nhiệm cung cấp thông tin và phần việc không bao gồm.
Nếu cần hỗ trợ từ rà phạm vi đến bàn giao bộ tài liệu, tham khảo dịch vụ lập hồ sơ đề xuất cấp độ ATTT.
Nguồn pháp lý và cách kiểm chứng
- Nghị định 331/2026/NĐ-CP – Chính phủ: Điều 18–25, 37, 39 và Mẫu 01–08 trong Phụ lục.
- Công báo Chính phủ – văn bản gốc: đối chiếu hiệu lực và điều khoản.
- Nghị định 85/2016/NĐ-CP và Thông tư 12/2022/TT-BTTTT: đọc cùng quy định chuyển tiếp cho tình huống phù hợp.
Đoàn Trình Dục là Giảng viên Khoa Công nghệ Thông tin tại Đại học Công nghệ Sài Gòn (STU), với hơn 10 năm kinh nghiệm thực chiến trong các lĩnh vực Mạng máy tính, Marketing Online, SEO và Bảo mật hệ thống.
Với nền tảng sư phạm và kinh nghiệm tư vấn cho nhiều doanh nghiệp, thầy chuyên sâu vào việc xây dựng các giải pháp kỹ thuật số toàn diện và hiệu quả.

